sobota, 15 lipca 2017

Do spotkania- na forcie.

W sezonie letnim wielu turystów podróżuje po wschodniej Polsce. Niektórzy z nich trafiają na Fort VII w Łobaczewie.
Pierwsze uwagi -spostrzeżenia odwiedzających to: brak informacji o obiekcie i brak małej infrastruktury na miejscu. Wydawałoby się sprawa prosta do rozwiązania i łatwo się z nią uporać. Tak jednak nie jest. Sprawa jest bardziej złożona niż się pobieżnie wydaje.
Mówię zwiedzającym i wypada to napisać, że tablice informacyjne, kosze na śmieci, prowizoryczne ławki były, ale niestety żywot swój kończyły bardzo szybko.
Chcąc chociaż częściowo zrekompensować te niedostatki, aktywizuję swoją obecność na forcie.  Bywam tam w ciągu tygodnia, najczęściej-w niedzielne popołudnia letnich miesięcy.
Na miejscu udzielam trochę informacji o obiekcie, a chcącym na chwilę się tu zatrzymać, proponuję możliwość odpoczynku i skorzystania z miejsc siedzących na  krzesłach i ławce.
Zwiedzanie oraz pozostałe ułatwienia są bezpłatne.

 Wjazd na teren fortu.Na pierwszym planie koszary.


 Niedzielne popołudnia-przed koszarami fortu.
Koszary z drugiej strony-od przedpola.
Przelotnia-wejście do koszar,kolankowa zewnętrzna, od zapola.
Ta sama przelotnia z drugiej strony- od przedpola.
Widok z korony koszar-wzdłuż poterny centralnej-ukrytego chodnika, w kierunku kaponiery czołowej.
Dojście do kanału kominowego-na koronie koszar.
 Oglądając stare plany fortu, w zestawieniu ze stanem obecnym koszar, spróbowałem odnaleźć południowe wejście-przelotnię. Po pokonaniu określonych trudności - wejście to znajduje się w wyburzonej i częściowo zasypanej części koszar, udało mi się zlokalizować tą przelotnię. Prawdopodobnie w tym miejscu była- poszukiwana, południowa przelotnia do koszar.
 Prawdopodobnie wejście z południowej-odnalezionej  przelotni do pierwszej z sal-kazamat. Przed odsłonięciem.

Po odsłonięciu. W rogu przy fragmentach ceglanego muru mógł stać piec i odkopana część rury- po prawej stronie, prowadząca do przewodu kominowego (?).

 Dojście do tego miejsca.Koszary Fortu VII w Łobaczewie. Foto: lipiec 2017r.

 Taras z którego widać w dole odsłoniętą część przelotni i wejście do pierwszej południowej kazamaty. Foto: lipiec 2017r.
Z nowości- polecam odwiedzić Prochownię w Kobylanach, gdzie poza wystawą z Muzeum Twierdzy Brzeskiej, można obejrzeć ciekawe grafiki naszej rodaczki- Eweliny Chryścionko.


Zapraszam.


  Wchodząc na teren fortu proszę zachować wszelkie środki bezpieczeństwa. Wejście na teren fortu na własne ryzyko i odpowiedzialność.

 

Tekst i foto: K.Niczyporuk

czwartek, 6 lipca 2017

"Suchy Most"- Bielińskiego

Biorąc udział w przygotowaniu wystawy-"Losy oficerów Twierdzy Brzeskiej",obecnie prezentowanej w Prochowni w Kobylanach, zapoznałem się bliżej z biografią kapitana inż. I.O. Bielińskiego (1876-1976).
Z biografii wynika, że ten uzdolniony inżynier wybudował nie tylko Fort literowy "Ż", zmodernizował  Fort V Twierdzy Brzeskiej, ale był też autorem projektów i nadzorował  przebudowę sześciu mostów.
Wybudował nowy most na Umocnieniu Wołyńskim Twierdzy Brzeskiej, a następnie most koło Terespola, po zachodniej stronie Bugu,nad rozlewiskiem tej rzeki.
Wśród mieszkańców Terespola powszechnie utarła się nazwa-"Suchy Most." Nazwa wzięła początek z tego, że najczęściej pod mostem jest sucho, a woda pod nim przepływa z rzadka, tylko od czasu do czasu, w okresie wiosennych powodzi.

Oto fragment z pamiętnika I.O. Bielińskiego w którym uzasadnia on potrzebę budowy tego mostu.

«После такого успеха в постройке моста в Волынском секторе обороны крепости мне было предложено построить третий мост железобетонный, длиною 102 сажени через суходол реки Западный Буг. Этот мост соединял объездное шоссе с дорогой в форт № 6. Деревянный мост пришёл в негодность, я его разобрал и весь лесной материал перевёз на форт литара «Ж», где и построил из него дом будущего коменданта форта а пока сам переселился с семьёй в этот дом, чтобы непосредственно руководить работами по форту литара «Ж». Постройка моста через суходол реки Западный Буг была необходима, так как река эта во время половодья выходила из своих берегов и заливала шоссе, идущее от крепости на 6 форт. Сообщение с фортом надолго прекращалось..."

 "... Po  sukcesie, wybudowania mostu na Umocnieniu Wołyńskim Twierdzy Brzeskiej otrzymałem zadanie- wybudować trzeci most żelbetonowy, długości 102 sążni (sążeń=2,133m ) w dolinie rozlewiska rzeki Zachodni Bug. Ten most łączył drogę okrężną z drogą forteczną do Fortu VI.
Drewniany most  niezdatny był już do dalszego użytku i ja go zdemontowałem. Odzyskany materiał przewiozłem do Fortu "Ż", gdzie zbudowałem z niego dom dla przyszłego komendanta fortu, a obecnie- bezpośrednio, nadzorując pracę na forcie, mieszkam tu z rodziną.
Budowa mostu nad rozlewiskiem rzeki była konieczna, gdyż w okresie powodzi woda wypływała z koryta rzeki zalewając drogę forteczną prowadzącą do Fortu VI.Dojazd do fortu na dłuższy czas stawał się niemożliwy."*

Tłum. z języka ros.: K.Niczyporuk


" Suchy Most"- koło Terespola.Spojrzenie w kierunku zachodnim. Foto -2015r.


  Mapa WIG-z 1925 r.Czerwonym prostokątem zaznaczyłem -Suchy Most i linią czerwoną drogę forteczną prowadzącą do Fortu VI.
 Kapitan inżynier Iwan Osipowicz Bielińskij (1878-1978).

 Wypis z dokumentu -awans I.O. Bielińskiego na kapitana Zarządu Inżynieryjnego w Twierdzy Brzeskiej.
 Fort literowy-"Ż". Zdjęcie wykonane z rosyjskiego sterowca w 1915r. Zbudowany w latach 1913-1914 według projektu i pod nadzorem I.O.Bielińskiego.Na wystawie w Kobylanach.

 Biografia kpt.inż.Bielińskiego na wystawie-"Losy oficerów Twierdzy Brzeskiej" w Prochowni w Kobylanach.
 Fragment mostu-spojrzenie z boku.Foto;2015 r.
Dźwigary mostu na przyczółku.

 Fragment dolnej części mostu-strona północna.Foto;2015 r.
Na pierwszym planie  izbica przytwierdzona do podpory mostu.

Izbica w zbliżeniu.
Izbica zespolona.



 Powierzchnia pod mostem wyłożona była kamieniami polnymi i głazami.Foto;2014 r.
Izbica zespolona -w zbliżeniu.
Słupek balustrady mostu.
Słupki betonowe wskazujące drogę przed mostem.
 Suchy Most-Bielińskiego.Foto;2015 r.
Most znajduje się w strefie nadgranicznej k/Terespola- dostępny po uzyskaniu  pozwolenia.

*"Historia twierdzy"d.16.Materiały archiwalne pochodzą z zasobów-Kompleksu Memorialnego Twierdzy Brzeskiej-Bohater. Brześć-Białoruś.
Dziękuję za udostępnienie.

Wcześniej o tym moście -http://prochowniaterespol1.blogspot.com/2015/03/suchy-most.html


Opracował i foto: K. Niczyporuk.

wtorek, 20 czerwca 2017

Losy oficerów Twierdzy Brzeskiej.

W tym roku- Gminne Centrum Kultury z siedzibą w Kobylanach, podpisało Umowę o współpracy z Muzeum Twierdzy Brzeskiej w Brześciu-Białoruś.
Są już pierwsze efekty tej współpracy. Wystawa  w Prochowni w Kobylanach. Ta wystawa jest owocem współpracy Gminy Terespol i Muzeum Twierdzy Brzeskiej.
Tytuł wystawy: LOSY OFICERÓW TWIERDZY BRZESKIEJ.
Przedstawione zostały losy trzech oficerów Twierdzy Brzeskiej, którzy służyli w twierdzy w okresie carskim, polskim i radzieckim.
Okres carski prezentuje tu kapitan inżynier I.O.Bielińskij (1876-1976), okres polski kapitan Wacław Radziszewski (1898-1940) i okres radziecki major J.A.Licit (1898-1941). Przedstawione są krótkie biografie każdego z nich. Życiorysy wzbogacone są zdjęciami z okresu służby w twierdzy,  z życia rodzinnego oraz foto innych pamiątkowych dokumentów. Wiele z tych zdjęć prezentowanych jest po raz pierwszy. Wszystkie pochodzą z Muzeum Twierdzy Brzeskiej w Brześciu- Białoruś. Oglądając wystawę zapoznamy się z dorobkiem prac fortyfikacyjnych w twierdzy, kapitana inżyniera Bielińskiego, tego samego który projektował i zbudował  tzw.- Suchy Most w Terespolu.*
Z biografii i zdjęć wystawy dowiemy się, że w 2006 roku mieszkaniec Brześcia podczas remontu, na strychu domu, odnalazł 250 przedmiotów archiwum kapitana W. Radziszewskiego- ostatniego obrońcy Twierdzy we wrześniu 1939 r. Eksponaty te za darmo przekazał  do Muzeum Twierdzy Brzeskiej. Dowiemy się, że rodzina majora Licita- obrońcy Twierdzy w 1941 r. w czasie okupacji niemieckiej znalazła schronienie u mieszkanki Terespola - pani Ireny S., która sama była też przesiedlona z zachodniej Polski.
Te i wiele innych ciekawych faktów oraz obrazujące je niezwykłe  zdjęcia przemawiają za tym, że tą wystawę warto zobaczyć. Polecam.



Otwarcia wystawy dokonali: Dyrektor GOK w Kobylanach- Dorota Szelest i inicjator wystawy kierownik Fortu V Muzeum Twierdzy Brzeskiej- Aleksander Korkotadze.**


 Fragment ekspozycji.

Kapitan inżynier I.O.Bielinskij.-1906 r.
Kapitan Bielińskij z żoną.Brześć Litewski 1913-1914 r.
Genarał -major I.O. Bielinskij.


Wacław Radziszewski

Podporucznik 82 Pulku Piechoty -Wacław Radziszewski.
Wypis z Zeszytu Ewidencyjnego -przebieg służby kapitana W.Radziszewskiego.
 Odznaczenie W.Radziszewskiego Krzyżem-"Virtuti Militari"-1933r.
J.A.Licit z córkami-rok 1940.
 Major J.A.Licit w Soczi-1941 r.
Widok z Terespolskiego Umocnienia na Most Terespolski w Cytadeli- przybliżone miejsce śmierci-mjr.Licita-22.06 1941 r.
Tak wspominała śmierć swego ojca -córka Albina Janowna Godowanaja (Licit)
..."

Albina Janowna Godowanaja (Licit) wspominała:<... rankiem,kiedy rozległ się długotrwały huk kanonady,ojciec szybko ogarnowszy się pobiegł do swego pułku, na odchodnym zawołał, że wróci po nas. My ze strachu schowaliśmy się do jakieś stajni i czekaliśmy na niego. Drugiego dnia wojny, w połowie dnia, mostem na wyspę przerwała się grupa naszych żołnierzy z oficerem Koczurowym. Koczurow znalazł nas w stajni i powiedział, że nasz ojciec został zabity. Mama chciała dowiedzieć się czegoś więcej ,być może, został tylko ranny, ale on powiedział: <Nie, został zabity na miejscu, trafieniem w głowę>. Na wyspie rozpoczął się bój. Koczurow z żołnirzami ukryli się w krzakach. Ich dalsze losy są mi nieznane. Kiedy bój ucichł, ja, mama i moja siostra Elżbieta poszliśmy nad rzekę, gdzie, ja to miejsce dobrze pamiętam, mój ojciec leżał  na kamieniach zabity, na lewym brzegu Buga...>>."


Tłumaczenie z języka ros.K.Niczyporuk

Wystawa prezentowana jest od 20.06.2017r. w Prochowni w Kobylanach i można ją oglądać w godzinach otwarcia obiektu.

ZAPRASZAM.
*http://prochowniaterespol1.blogspot.com/2015/03/suchy-most.html
**http://www.gck.gminaterespol.pl/photogallery.php?album_id=113

Opracował: K.Niczyporuk.